Zakup nieruchomości w Polsce przez cudzoziemców – aspekty prawne

Zakup nieruchomości – czy można zrobić to „od ręki”?

Niestety nie jest to takie proste. Już pierwsze zdanie art. 1 ustawy stanowi, że nabycie nieruchomości przez cudzoziemca wymaga zezwolenia. Nie ma jednak powodu do obaw, jest to swego rodzaju zabezpieczenie ze strony państwa i swego rodzaju „sprawdzenie” osoby zza granicy, która zamierza dokonać zakupu nieruchomości na jego terytorium. Samo zezwolenie jest wydawane przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych w trybie decyzji administracyjnej, jednakże może się takiej decyzji sprzeciwić Minister Obrony Narodowej, a w przypadku gdy nieruchomość będąca przedmiotem transakcji była nieruchomością rolną – minister właściwy do spraw rozwoju wsi.
Udział Ministra Obrony Narodowej w całej procedurze może zabrzmieć odrobinę dramatycznie, nie ma się jednak czego obawiać, gdyż państwo zwyczajnie musi dokonać weryfikacji w celach bezpieczeństwa. Ustawodawca przedstawia powód w sposób jasny – nabycie nieruchomości przez cudzoziemca nie może spowodować zagrożenia obronności, bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego. Trzeba nadmienić, że tak samo względy polityki społecznej i zdrowia społeczeństwa nie mogą sprzeciwiać się wydaniu takiego zezwolenia.
Cudzoziemiec musi także wykazać, że zachodzą okoliczności potwierdzające jego więzi z Polską. Tutaj ustawa przedstawia otwarty katalog takich okoliczności posługując się jedynie pewnymi podstawowymi przykładami, nie zaś wskazując takie, do których cudzoziemiec jest zobowiązany się dostosować. Są to przykładowo:
• posiadanie polskiej narodowości lub polskiego pochodzenia;
• zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej;
• posiadanie zezwolenia na pobyt czasowy (jednak z wyłączeniem zezwolenia na pobyt czasowy dla ofiar handlu ludźmi oraz zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na okoliczności wymagające krótkotrwałego pobytu na terytorium RP, stały lub rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej.

Czy zezwolenie zawsze jest wymagane? Istnieją jakieś wyjątki?

Nie zawsze – istnieje szereg okoliczności przewidzianych przez ustawodawcę, które sprawiają, iż wydanie zezwolenia nie jest konieczne. Zostały one przedstawione w postaci obszernego katalogu zamkniętego w art. 8 ustawy, a każdy cudzoziemiec mający w planach zakup nieruchomości na terytorium Polski powinien się z nimi zapoznać, gdyż kwalifikowanie się do choćby jednej z nich pozwalałoby na pominięcie pewnego urzędowego etapu i skupienie się na samej transakcji. Przykładową okolicznością może być zakup samodzielnego lokalu mieszkalnego lub też nabycie nieruchomości przez cudzoziemca zamieszkującego w Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej pięć lat od udzielenia mu zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej.
Trzeba zdać sobie sprawę, że podjęcie przez cudzoziemca jakichkolwiek działań prawnych, których zwieńczeniem będzie zakup nieruchomości, przy jednoczesnym braku zezwolenia, będzie skutkowało ich całkowitą nieważnością.

Cały tekst w załączniku

Załączniki